أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

45

قانون ( فارسى )

2 - غضروف : غضروف از استخوان نرم‌تر و نرمش‌پذيرتر و از اندام‌هاى ديگر سخت‌تر است . فائده سرشتى آن در اين است كه استخوان‌ها را بطور ملايم با اندام‌ها مربوط مىكند ، چه اگر سخت و نرم بدون ماده حد واسط باهم اصطكاك يابند و بويژه اگر در اين برخورد فشار يا ضربه‌اى در كار باشد ، نرم از سخت آسيب مىبيند . غضروف در اين بين همان ماده حد واسط است كه در بين سخت و نرم جاى مىگيرد و بهم پيوستگى آنها را بطور تدريجى ممكن مىسازد ، همچنانكه اين امر در اتصال استخوان كتف و لبه دنده‌هاى عقبى « 60 » نمايان است و به همين ترتيب است غضروف گلو « 61 » كه زير استخوان سينه قرار دارد . فائدهء ديگر غضروف آن است كه بستگى پيوند مفصل‌هاى بهم‌ساينده را به خوبى نگهدارد تا از سفتى همديگر دچار كوفتگى نشوند . وقتى برخى از ماهيچه‌ها به سوى يكى از اندام‌هاى بىاستخوان كشيده مىشوند بر غضروف تكيه مىدهند و غضروف آنها را نيرو مىبخشد ، مانند ماهيچهء پلك‌ها كه براى وترهاى آن‌ها غضروف مانند تكيه‌گاهى است « 62 » و ايضا در بسيارى از جاها كه بسيار سخت نيستند و تكيه‌گاهى مورد نياز است ، مانند گلو . 3 - پى ( عصب ) - پىها اجسامى هستند كه از مغز سر يا نخاع منشاء مىگيرند . اين اجسام سفيد و نرم و نرمش‌پذيرند و بعد از جدا شدن سخت مىگردند « 63 » . كار سرشتى پى آن است كه حس و حركت اندام‌ها را تكميل كند . 4 - وترها : وترها اجسامى هستند كه از انتهاى ماهيچه‌ها رويش مىيابند و به اندام‌هاى حركتى مىرسند . اين اجسام گاهى بر اثر جمع شدن خويش اندام‌ها را به طرف خود مىكشند تا حالت انقباض و جمع شدن و به عقب برگشتن را به اندام‌ها بدهند و گاهى با انبساط خود اندام‌ها را باز مىكنند تا ماهيچه را به وضع منبسط خود بازگردانند ؛ يا اينكه در حدى كه با سرشت اندام متناسب است در آن نفوذ مىكنند و به طول خود مىافزايند . همانطور كه در برخى ماهيچه‌ها مىبينيم ، غالبا پىهائى كه در ماهيچه نفوذ كرده‌اند ، از طرف ديگر آن بيرون آمده‌اند . از اندام‌هائى كه بعد از وترها نام مىبريم زردپىها هستند .

--> ( 60 ) - نسخه انگليسى : دنده‌هاى آزاد - يك يا دو جفت دنده كه در قسمت تحتانى قرار گرفته‌اند و در ناحيه جلو آزادند . ( 61 ) - نسخه انگليسى : غضروف خنجرى ( Xiphoid Carti lage ) - غضروفى است كه در قسمت تحتانى استخوان جناغ سينه قرار گرفته است . ( 62 ) - در پلك‌هاى چشم غضروفى وجود ندارد ، ولى ماده‌اى شبه غضروفى ( Tarsal Plate ) در آنها وجود دارد كه سبب سختى پلك‌ها مىشود . ( 63 ) - نسخه انگليسى : اين اجسام سفيد و نرم هستند و به آسانى خم مىشوند ولى پاره نمىشوند .